Wywiad z Łukaszem Matuszewskim

Wiele daje spokojna rozmowa, odpowiednie znieczulenie i zaufanie, które wspólnie budujemy – z doktorem Łukaszem Matuszewskim o leczeniu stomatologicznym i wspomnieniach z dzieciństwa rozmawia Joanna Bunda.

Zacznijmy od dzieciństwa i wspomnień z Toszka. Pański sąsiad, pan Józef Musielok, pamięta, jak podczas budowy jego nowego domu często bawił się Pan w pobliżu, zawsze
w zasięgu wzroku mamy. Pewnego dnia jednak oddalił się Pan na tyle, że mama wpadła w panikę, a Pan odnalazł się dopiero w parku pod zamkiem. Ponoć chętnie bawił się Pan przy skrzyni z wapnem, co nie należało do najbezpieczniejszych dziecięcych zabaw. 
Byłem bardzo żywym dzieckiem, ciekawym świata i wszędzie było mnie pełno. Chciałem wszystkiego spróbować i zajrzeć w każdy zakamarek, co nie zawsze podobało się moim rodzicom i zapewne przysporzyło im trochę siwych włosów. Z kolegami mieliśmy mnóstwo pomysłów, niekoniecznie tych najbezpieczniejszych. Skakaliśmy po murach zamku, wspinaliśmy się na drzewa w parku i przeskakiwaliśmy przez rzeczkę. Dla nas były to wielkie przygody — o zagrożeniach raczej się wtedy nie myślało. Dziś wspominam tamten czas z uśmiechem i dużym sentymentem. Toszek był wspaniałym miejscem do dorastania, a zamek i park stanowiły cały nasz dziecięcy świat. Jednak, odkąd sam jestem rodzicem, doskonale rozumiem, dlaczego mama i tata tak się martwili. To, co z perspektywy dziecka było tylko kolejną przygodą, dla nich oznaczało czasem chwile prawdziwego strachu. Dzisiaj potrafię spojrzeć na te wspomnienia z obu stron — i tym bardziej doceniam ich cierpliwość.

Pańskie dzieciństwo obfitowało również w nieco bardziej łobuzerskie przygody. Z kolegami strzelał Pan z procy do kur, a pewnego dnia podłożył Pan świecę dymną w szkolnej ubikacji. Ponieważ do tej samej szkoły chodził Pański starszy brat Tomek, jego kolega Andrzej Kowalski przybiegł do niego z informacją: „Tomek, chodź szybko do dyrektora, bo Łukasz coś napsocił!”.
Tutaj chyba wkradło się małe przekłamanie, bo procy nie pamiętam, ale łuk — jak najbardziej! (śmiech). Chyba już wtedy odzywały się we mnie instynkty łowieckie, choć w świat łowiectwa dopiero później wprowadził mnie tata. Krzysiu pewnie dobrze pamięta, jak goniliśmy gołębia ze strzałą… Z dzisiejszej perspektywy muszę przyznać, że nie wszystkie nasze pomysły były rozsądne! A jeśli chodzi o szkolną toaletę, to nie była świeca dymna, tylko wulkan, który został mi po sylwestrze. Uznałem najwyraźniej, że szkoda, żeby się zmarnował… (śmiech). To był chyba przełomowy moment mojego łobuzowania, bo naprawdę przestraszyłem się konsekwencji. Najtrudniejsza była perspektywa powrotu do domu i przyznania się rodzicom, co nawyrabiałem. Na szczęście okazali się znacznie bardziej wyrozumiali niż się spodziewałem. Ale strachu przed tą rozmową nie zapomnę! Niesforności z pewnością mi nie brakowało, choć wtedy zacząłem rozumieć, że nie każdy pomysł trzeba od razu wprowadzać w życie. Dziękuję też nauczycielom, że wytrzymali ze mną (śmiech).

Z opowieści mamy wiemy, że był Pan bardzo żywym i pełnym energii dzieckiem. Podobno podczas zjazdu na nartach z Lindy złamał Pan rękę, ale do rodziców przyznał się Pan dopiero po dwóch dniach!
Tak, rzeczywiście przez dwa dni nie przyznałem się rodzicom, ale miałem w tym swój konkretny cel! Rękę złamałem w czwartek podczas zjazdu z Lindy, a w sobotę mieliśmy jechać na narty do Brennej. Bardzo czekałem na ten wyjazd i nie chciałem stracić okazji do jazdy na większych stokach. W mojej dziecięcej głowie sprawa była więc prosta: trzeba jakoś dotrwać do soboty! I rzeczywiście pojechaliśmy. Dopiero na miejscu mama zauważyła, że ciągnę kijek za sobą, bo nie potrafię utrzymać go w ręce. Wtedy wszystko się wydało. Po powrocie z nart pojechaliśmy prosto do szpitala, gdzie założono mi gips. Ale to jeszcze nie koniec tej historii! Już następnego dnia pan Jaworski organizował kolejny wyjazd do Brennej. I ja oczywiście nie zamierzałem odpuścić — tym razem zamieniłem narty na nartosanki i z ręką w gipsie znów byłem na stoku! Dziś samemu trudno mi w to uwierzyć, ale wtedy chęć jazdy była silniejsza niż zdrowy rozsądek. Nie poddawałem się, a rodzicom  z pewnością dostarczałem kolejnych powodów do siwienia!

Mama wspomina pewną domową przygodę – przyniósł Pan kiedyś do domu żółwia, którego hodowla okazała się nie lada wyzwaniem. Trzeba było codziennie wymieniać wodę w akwarium, a ponieważ żółw był karmiony rybami, nie zawsze w domu panował przyjemny zapach.
Tak, tę historię też doskonale pamiętam! Żółwia dostałem od kolegi Przemka. Na początku była oczywiście wielka radość, ale już po kilku dniach okazało się, że opieka nad nim jest znacznie większym wyzwaniem, niż sobie wyobrażałem — zwłaszcza jeśli chodzi o wymianę wody 
i zapach… (śmiech). Muszę uczciwie przyznać, że radość z posiadania żółwia była moja, a obowiązki ostatecznie spadły na mamę. Do zwierząt zawsze miałem słabość, szczególnie do psów. Mama do dziś wspomina naszego setera irlandzkiego, Jerry’ego, którego mieliśmy w Toszku. Spał ze mną w łóżku, przy czym podział miejsca był dość osobliwy: Jerry leżał wygodnie na samym środku, a ja spałem skulony gdzieś w rogu. Najwyraźniej uważałem, że przede wszystkim jemu musi być wygodnie! (śmiech)

Przenieśmy się teraz do czasów, kiedy nie był Pan jeszcze lekarzem, a zwykłym chłopakiem z Toszka. Jakie miał Pan wtedy hobby i pasje, którym poświęcał najwięcej czasu?
Od dzieciństwa moją największą pasją był sport, a szczególnie tenis. Trenowałem na kortach pod toszeckim zamkiem — to przepiękne miejsce, do którego do dziś wracam myślami z dużym sentymentem. Dzięki rodzicom mogłem regularnie trenować i rozwijać tę pasję, za co jestem im bardzo wdzięczny. Oczywiście pojawiały się też marzenia związane z tenisem, ale 
w pewnym momencie organizm powiedział „dość” i trzeba było trochę zweryfikować plany. Tenis jednak pozostał ze mną do dzisiaj. Niestety w marcu, podczas mistrzostw lekarzy 
w Bielsku, poważnie skręciłem kostkę, co na pewien czas wyłączyło mnie z aktywności. Jak widać, sportowych przygód nadal mi nie brakuje, choć dziś już rozsądniej podchodzę do powrotu po kontuzji niż w dzieciństwie! W dalszym ciągu uwielbiam też narciarstwo i nie wyobrażam sobie zimy bez wyjazdu w Alpy. Staram się spędzać w ten sposób czas również z dziećmi i dzielić się z nimi tą pasją. Przy wymagającej pracy takie chwile są dla mnie szczególnie cenne — pozwalają odpocząć, oderwać głowę od codziennych obowiązków i po prostu pobyć razem. Miłość do sportu zdecydowanie została mi z dzieciństwa.

Wiemy, że stomatologia od zawsze była obecna w Pańskim domu – tata był stomatologiem, a starszy brat Tomek również wybrał tę drogę zawodową. Co ciekawe, początkowo sam myślał Pan o zupełnie innej przyszłości i chciał zostać informatykiem.
Tak, początkowo rzeczywiście myślałem o informatyce. Przyjaciel rodziców wspominał nawet o możliwości wyjazdu do Stanów Zjednoczonych i rozwoju w tym kierunku. Ostatecznie jednak, rok przed maturą, zdecydowałem się na stomatologię. Z pewnością fakt, że tata był stomatologiem, a Tomek również wybrał tę drogę, miał znaczenie — ten zawód był przecież obecny w naszym domu od zawsze. Co ciekawe, największe obawy budziła we mnie anatomia. Zastanawiałem się, jak zareaguję na widok ludzkich ciał podczas zajęć i czy w ogóle sobie z tym poradzę. Naprawdę bałem się, że mogę nie podołać. A dziś — kto by pomyślał — zajmuję się głównie chirurgią i właśnie ona daje mi najwięcej satysfakcji zawodowej! Z perspektywy czasu uważam, że to był strzał w dziesiątkę. Wybrałem zawód, który stał się moją pasją, i trudno mi dziś wyobrazić sobie siebie na innej drodze.

Październik był dla Pana z pewnością miesiącem szczególnym i pełnym emocji. W tym samym czasie, kiedy otwierali Państwo w Pyskowicach nową klinikę Matuszewski Clinic, przyszło Panu zmierzyć się z bardzo osobistym i trudnym doświadczeniem. Powiedział Pan o swoim tacie: „Był współtwórcą naszej kliniki, wspaniałym lekarzem, ale przede wszystkim tatą”. To niezwykle poruszające słowa.
Moim marzeniem było stworzenie miejsca, w którym nasi pacjenci będą czuli się dobrze i będą otoczeni naprawdę dobrą opieką. Dzięki pomocy taty i temu, że podobnie myśleliśmy o tym, jak takie miejsce powinno wyglądać, udało się ten plan zrealizować. Tata był współtwórcą kliniki i ogromnym wsparciem dla mnie przez cały czas jej powstawania. Były momenty, kiedy brakowało mi już sił. Nie potrafiłem zrozumieć, dlaczego załatwienie niektórych spraw musi być tak trudne i dlaczego ludzie czasem tak bardzo utrudniają sobie nawzajem działanie. Wtedy tata przejmował sprawy i załatwiał je za mnie. Kiedy ja już opadałem z sił, mogłem na niego liczyć. Bardzo mi przykro, że nie mógł być ze mną w dniu otwarcia. Wierzę jednak, że patrzy na nas z góry i cieszy się razem ze mną z tego, co wspólnie osiągnęliśmy. Bardzo mi go brakuje. Był wspaniałym lekarzem, ale dla mnie przede wszystkim tatą. Dziś szczególnie wiele znaczą dla mnie słowa pacjentów, którzy opowiadają, że najpierw leczyli się u niego, a później trafili do mnie. Wspominają nie tylko jego pracę, ale przede wszystkim to, jakim był człowiekiem i jak bardzo go lubili. Chciałbym, żeby właśnie takie podejście do drugiego człowieka było nadal obecne w naszej klinice — żeby pacjenci czuli, że jest tu dla nich miejsce, uwaga i troska. To dla mnie najważniejszy sposób kontynuowania tego, co tata tworzył przez lata. I taki właśnie pozostanie w naszych sercach.

Gabinet stomatologiczny wielu osobom kojarzy się z lękiem, stresem i charakterystycznym dźwiękiem borowania. A przecież za fotelem dentystycznym też kryją się zabawne historie! 
Tak, w gabinecie naprawdę nie brakuje zabawnych sytuacji! Szczególnie pamiętam pacjenta, którego żona przyprowadziła na zabieg implantacji. Bardzo się bał, a ona od razu zapowiedziała, że musi go przypilnować, żeby przypadkiem nie uciekł z gabinetu. Tymczasem podczas zabiegu pacjent tak się rozluźnił, że… zasnął na fotelu i zaczął chrapać! (śmiech) Najpierw obawialiśmy się, czy w ogóle usiądzie, a później okazało się, że całkiem dobrze mu się u nas odpoczywa. Ta historia pokazuje, że wizyta u stomatologa nie musi wiązać się z bólem i strachem. Wiele daje spokojna rozmowa, odpowiednie znieczulenie i zaufanie, które wspólnie budujemy. Dużo radości przynoszą mi też spotkania z pacjentami, których leczę od początku swojej drogi zawodowej. Kiedyś przychodzili jako wystraszone dzieci, a dziś bez obaw siadają na fotelu. To ogromna satysfakcja widzieć, że udało się pomóc komuś oswoić ten lęk i że kolejne wizyty nie są już dla niego takim przeżyciem. Uśmiech pacjenta po zabiegu — czasem pełen ulgi, a czasem po prostu serdeczny — jest jedną z najprzyjemniejszych części tej pracy.

Podobno dobry dentysta powinien mieć nie tylko pewną rękę, ale również dużo cierpliwości i psychologiczne podejście do pacjenta. Kto jest większym wyzwaniem w gabinecie – dorosły, który boi się dentysty, czy dziecko, które nie chce usiąść na fotelu? 
Myślę, że wiek nie ma tu decydującego znaczenia — czasem dziecko siada na fotelu odważniej niż dorosły, który już od drzwi negocjuje, czy dzisiaj na pewno trzeba coś robić! (śmiech). Rozmowa jest bardzo ważną częścią naszej pracy. Najpierw trzeba zdobyć zaufanie pacjenta, bo bez tego trudno o dobrą współpracę. Zresztą doskonale rozumiem ten strach. Sam też nie przepadam, kiedy ktoś zbliża się do mnie z igłą — zdecydowanie wolę być po drugiej stronie! (śmiech). Dlatego staram się podawać znieczulenie tak delikatnie, żeby pacjent w miarę możliwości nie poczuł nawet wkłucia. Wiem, jak wiele ten pierwszy moment może zmienić w nastawieniu do całego leczenia. Kiedy pacjent przekonuje się, że jest znacznie lepiej, niż sobie wyobrażał, napięcie zaczyna opadać. A jeśli jeszcze uda się wspólnie pożartować, to jesteśmy na dobrej drodze. Najlepszy komplement? „Panie doktorze, ja się bardziej bałem niż było czego!”. Wtedy wiem, że na następnej wizycie będzie nam już trochę łatwiej.

Na co dzień jest Pan lekarzem a poza pracą zawodową pełni Pan również funkcję radnego Powiatu Gliwickiego. Jak udaje się Panu łączyć te dwie role i jak odnajduje się Pan
w działalności samorządowej? 
Łączenie pracy lekarza z funkcją radnego Powiatu Gliwickiego jest wyzwaniem i wymaga dobrej organizacji czasu. Obie te role łączy jednak odpowiedzialność za ludzi i chęć zrobienia dla nich czegoś dobrego. W gabinecie pomagam konkretnemu pacjentowi, a w samorządzie chciałbym działać na rzecz szerszej grupy mieszkańców. Najbliższy jest mi oczywiście temat zdrowia, a szczególnie profilaktyki u dzieci. Bardzo zależy mi na wprowadzeniu do szkół programów profilaktycznych, zwłaszcza dotyczących zdrowia jamy ustnej. Chciałbym, żeby dzieci od najmłodszych lat uczyły się dbać o zęby, a wizytę u dentysty kojarzyły z czymś naturalnym, a nie dopiero z bólem. To obszar, w którym mógłbym wykorzystać swoje doświadczenie zawodowe w pracy dla mieszkańców, również naszej gminy. Muszę jednak szczerze powiedzieć, że na razie brakuje mi wsparcia potrzebnego do realizacji tych pomysłów. Odczuwam też potrzebę lepszej, bardziej regularnej komunikacji między Radą Miejską w Toszku a mną jako radnym powiatowym. Wierzę, że bliższa współpraca pozwoliłaby nam skuteczniej rozpoznawać potrzeby mieszkańców i wspólnie na nie odpowiadać. Z mojej strony jest otwartość na rozmowę i gotowość do działania, bo najbardziej interesują mnie konkretne efekty — takie, które mieszkańcy rzeczywiście odczują w codziennym życiu.

Na koniec: wciąż są pacjenci, którzy odkładają leczenie, czasem nawet przez wiele lat, właśnie z powodu obaw i złych doświadczeń. Co powiedziałby Pan osobom, które boją się usiąść na fotelu stomatologicznym i wciąż szukają wymówek, by przełożyć wizytę?
Powiedziałbym, że ząb niestety nie zna zasady „co się odwlecze, to uciecze” — od przekładania wizyty problem zazwyczaj nie znika! (śmiech). Dlatego warto zrobić ten pierwszy krok, zanim mały kłopot zacznie domagać się naszej uwagi w najmniej odpowiednim momencie, na przykład dzień przed wymarzonym urlopem. Rozumiem, że złe wspomnienia potrafią zostać na długo, ale stomatologia przez ten czas naprawdę bardzo się zmieniła. Mamy nowoczesne metody leczenia i znieczulenia, które pozwalają znacznie ograniczyć dyskomfort. Warto powiedzieć nam wprost o swoich obawach — pierwsza wizyta może zacząć się po prostu od rozmowy, badania i wspólnego ustalenia planu. Nie trzeba od progu udawać bohatera! Piękny, zdrowy uśmiech dodaje pewności siebie, a możliwość swobodnego jedzenia, rozmawiania i śmiania się poprawia komfort życia. Pamiętajmy też, że jama ustna jest częścią organizmu — zdrowie zębów i dziąseł ma znaczenie dla ogólnego zdrowia, nie tylko dla wyglądu. Zapraszam więc, żeby przyjść do nas ze strachem, jeśli trzeba — wspólnie spróbujemy go oswoić. Naprawdę lepiej spotkać się na spokojnej kontroli niż dopiero wtedy, kiedy to ząb sam ustali termin wizyty! (śmiech)